۱۰ اشتباه رایج موقع شستشوی فرش که همه مرتکب میشوند
قالیشویی یکی از کارهایی است که تقریباً همه خانوادهها تجربه آن را دارند. اما نکته مهم این است که این کار، برخلاف تصور، اصلاً ساده نیست. هر فرش بسته به جنس، سن، رنگبندی و نوع بافت، روش شستشوی خاص خودش را دارد. اگر این اصول را رعایت نکنیم، حتی یک اشتباه کوچک میتواند زیبایی فرش را از بین ببرد یا باعث پوسیدگی و کاهش طول عمر آن شود.
در طی سالها فعالیت قالیشویی شاهدخت، بارها دیدهایم که افراد با نیت خوب و برای تمیز کردن فرششان، اشتباهاتی انجام دادهاند که جبران آن هزینه و زمان زیادی برده است. از استفاده از مواد شیمیایی قوی تا خشککردن در آفتاب مستقیم، این خطاها آنقدر رایج هستند که بسیاری اصلاً به آنها فکر نمیکنند. در این مقاله، ۱۰ مورد از شایعترین اشتباهها را بههمراه توضیح کامل، مثال واقعی و راهکارهای پیشگیری بررسی میکنیم تا فرشتان همیشه سالم و زیبا بماند.
بیشتر بدانید: چرا ریشه فرش آسیب میبیند و چطور ترمیمش کنیم؟
استفاده از شویندههای نامناسب
آسیبهای مواد شیمیایی قوی
بسیاری از افراد برای تمیز کردن فرش، سراغ شویندههایی مثل وایتکس، جوهرنمک، پودر لباسشویی یا حتی پاککنندههای صنعتی میروند. این مواد شاید در کوتاهمدت، لکه و کثیفی را از بین ببرند، اما اثرات مخربشان در بلندمدت جبرانناپذیر است.
وایتکس باعث خوردگی الیاف پنبهای و تغییر رنگ در بافتهای پشمی میشود. پودر لباسشویی به دلیل باقی ماندن ذرات در تار و پود، پس از خشک شدن باعث سفتی و خشکی فرش میگردد. پاککنندههای قوی نیز رنگهای گیاهی یا مصنوعی فرش را بهمرور محو میکنند.
توصیه قالیشویی شاهدخت
برای شستشوی اصولی، باید از شویندههای مخصوص فرش با PH متعادل استفاده شود؛ شویندههایی که نه به بافت آسیب برسانند و نه رنگها را از بین ببرند. در قالیشویی شاهدخت، این مواد توسط کارشناسان و با توجه به نوع فرش انتخاب میشوند.
استفاده بیش از حد از آب
خطرات رطوبت زیاد
خیلیها فکر میکنند هرچه آب بیشتری استفاده شود، تمیزی کاملتر خواهد بود. اما این تصور کاملاً اشتباه است. آب بیش از حد، بهویژه در فرشهای دستباف، باعث نفوذ عمیق رطوبت به تار و پود فرش شده و زمینه رشد قارچ و کپک را فراهم میکند.
ریشههای پنبهای، اگر برای مدت طولانی خیس بمانند، بهتدریج پوسیده و ضعیف میشوند. حتی ممکن است بوی نامطبوع دائمی در فرش باقی بماند.
راهکار پیشگیری
بعد از شستشو باید با روشهای مکانیزه یا هواگیری مناسب، آب اضافی کاملاً خارج شود. در قالیشویی شاهدخت، فرش پس از شستشو وارد دستگاه آبگیر لولهای میشود تا رطوبت بهطور کامل حذف گردد.
شستشو روی سطوح نامناسب
خطرات کف ناهموار و خشن
شستشوی فرش روی سطوحی مثل آسفالت، موزاییک خشن یا بتن، موجب ساییدگی پرزها و حتی کشیدگی تار و پود پشت فرش میشود. آسیب به پود فرش بهمرور باعث ایجاد موج و ناصافی در سطح آن خواهد شد.
سطح ایدهآل برای شستشو
بهترین سطح، کف صاف و بدون برآمدگی با پوشش ضدخش است که مانع تماس خشن با فرش شود. قالیشویی شاهدخت از سکوهای مخصوص با روکش پلیمری نرم استفاده میکند تا هیچ آسیبی به فرش وارد نشود.
استفاده از برس یا فرچه زبر
تأثیر زبری فرچه بر بافت
الطاف رنگ و شادابی فرش دستباف یا ماشینی، بافت ظریفی دارد که در برابر ساییدگی مکانیکی زبر بسیار آسیبپذیر است. استفاده از برس زبر، بهخصوص روی فرشهای قدیمی یا ابریشمی، باعث شکستن پرزها و باز شدن گرهها میشود.
روش جایگزین
برای تمیز کردن بهتر، استفاده از برس نرم یا اسفنج متراکم توصیه میشود. در قالیشویی شاهدخت، برسهای صنعتی با الیاف نرم استفاده میشوند که هم آلودگی را برمیدارند و هم به فرش آسیبی نمیزنند.
بیتوجهی به نوع فرش در انتخاب روش شستشو
تفاوتها در مواد و بافت
فرش دستباف معمولاً از پشم یا ابریشم طبیعی با رنگرزی گیاهی ساخته میشود و به فشار آب و مواد شیمیایی حساس است. فرش ماشینی اما معمولاً پلیپروپیلن یا اکریلیک دارد و مقاومت بیشتری دارد.
انتخاب روش مناسب
شستشو باید بر اساس جنس الیاف، تراکم بافت و نوع رنگرزی انتخاب شود. یک روش استاندارد برای همه انواع فرش وجود ندارد. قالیشویی شاهدخت برای هر فرش یک «پروتکل شستشو» مختص همان مدل تنظیم میکند.
تمیز نکردن لکهها بهموقع
ماندگاری لکه در بافت فرش
یکی از اشتباهات رایج این است که لکهها را به حال خود رها میکنیم تا وقت بیشتری داشته باشیم برای شستشو. در حالی که گذشت زمان باعث نفوذ کامل لکه به عمق تار و پود میشود و گاهی حتی مواد شوینده قوی هم قادر به پاک کردن آن نیستند. مثلاً لک چای یا قهوه بعد از چند ساعت به رنگدانههای طبیعی الیاف متصل میشود. در فرشهای دستباف این مشکل دوچندان است، چون رنگهای گیاهی واکنش بیشتری به ترکیبات شیمیایی لکه نشان میدهند.
واکنش سریع و اصولی
راهکار ساده این است: قبل از نفوذ لکه، با یک دستمال سفید و تمیز، مایع اضافی را بدون مالش جذب کنید. سپس با کمی آب ولرم و شوینده ملایم ناحیه را پاک کنید. قالیشویی شاهدخت همیشه توصیه میکند لکهها ظرف چند دقیقه اول تمیز شوند، حتی اگر بعداً فرش برای شستشوی کامل ارسال شود.
اشتباهات موقع شستن فرش
استفاده از دمای آب نامناسب
اثرات آب داغ بر رنگ و بافت
آب با دمای بالا، رنگهای گیاهی را آزاد کرده و باعث پخششدن آنها در بخشهای دیگر فرش میشود. علاوه بر آن، آب داغ بافتهای پشمی را جمع کرده و ممکن است باعث کوچکشدن یا موجافتادن فرش گردد. از طرف دیگر، استفاده از آب بسیار سرد هم چربیها و کثیفیهای عمیق را بهخوبی حل نمیکند.
دمای مناسب شستشو
بهطور معمول دمای بین ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین نتیجه را برای انواع فرشها فراهم میکند. قالیشویی شاهدخت با استفاده از سیستمهای کنترل حرارت، مطمئن میشود که دمای آب در تمام مراحل ثابت بماند.
شستشو بدون گردگیری اولیه
نقش گرد و غبار در آلودگی ماندگار
اگر قبل از شستشو گرد و خاک و ذرات خشک از فرش خارج نشوند، با آب ترکیب شده و به شکل لجن ریز در عمق بافت باقی میمانند. این مسئله نه تنها تمیزی کامل را غیرممکن میکند، بلکه باعث سنگینی و دیرخشکشدن فرش هم میشود.
اهمیت گردگیری مکانیزه
قالیشویی شاهدخت از دستگاههای گردگیر کوبشی و مکشی استفاده میکند که با ضربات ملایم، گرد و خاک را از عمق بافت بیرون میآورند. این مرحله قبل از شستشو، کیفیت کار را چندین برابر میکند.
خشککردن زیر نور مستقیم خورشید
آسیبهای اشعه فرابنفش
بسیاری تصور میکنند نور خورشید بهترین راه برای ضدعفونی و خشک کردن فرش است. اما اشعه UV نور خورشید به مرور رنگها را کدر کرده و الیاف را خشک و شکننده میکند. بهخصوص در فرشهای ابریشمی، این آسیب بسیار سریعتر رخ میدهد.
خشککردن اصولی
فرش باید در سایه، با جریان هوای پیوسته و ملایم خشک شود. قالیشویی شاهدخت در سالنهای خشککن بسته با تهویه صنعتی این کار را انجام میدهد تا رنگ و بافت سالم باقی بماند.
استفاده از جاروبرقی با برس چرخان روی ریشهها
تاثیر برس بر تخریب ریشهها
ریشههای فرش یکی از حساسترین بخشهای آن هستند. برس چرخان جاروبرقی با کشیدن رشتهها، گرهها را شل یا پاره میکند. با گذشت زمان، این آسیب باعث از بین رفتن طرح حاشیه و حتی جداشدن بخشهایی از فرش میشود.
روش امن جارو کردن
برای قسمت ریشه باید از سری مکش ساده یا حتی مکش دستی استفاده شود. در قالیشویی شاهدخت، ترمیم ریشهها با روشهای سنتی انجام میشود و یکی از توصیههای همیشگی ما همین پرهیز از استفاده برس چرخان روی ریشه است.
جمع بندی
شستشوی فرش کاری فراتر از خیسکردن و کفزدن است. هر یک از اشتباهات ذکرشده ممکن است در ظاهر ساده به نظر برسند، اما در طولانیمدت میتوانند زیبایی و سلامت فرش را نابود کنند. راهحل مطمئن، سپردن فرش به یک مرکز معتبر و متخصص است که تجربه، تجهیزات و دانش لازم برای مراقبت از انواع فرش را دارد. قالیشویی شاهدخت با سالها تجربه و استفاده از تکنولوژی روز، نه تنها این خطاها را مرتکب نمیشود، بلکه راهکارهایی برای افزایش عمر و زیبایی فرش شما ارائه میدهد.